Qish - sovuq va respirator infeksiyalar mavsumi. Odamlar ko'proq dorixona yondashuviga murojaat qilishadi: sovuq uchun kombinatsiyalangan tabletkalar, burun kengaytirgichlar, og'riq qoldiruvchilar, allergiya dorilari va ba'zan antibiotiklar. Ammo "OTC" (dori dorixonada erkin sotiladigan) yoki an'anaviy dorilarni aralashtirib qabul qilish koʻplab xavf-xatarlarni yuzaga keltiradi - qon ketishi, buyrak yetishmovchiligi, yurak ritmi buzilishi yoki hatto hayot uchun xavfli holatlar. Shu sababli, qishda qaysi kombinatsiyalar ayniqsa xavfli ekanini bilish muhim.

1. Dekongestantlar (pseudoefedrin, fenilefrin) + antihipertenziv yoki MAOI - arterial bosim va xavf

Iloji boricha hamma buni bilar: og'iz orqali olinadigan burun kengaytirgichlari (pseudoefedrin) qon tomirlarni toraytiradi, natijada qon bosimi va yurak urishi oshishi mumkin. Agar sizda gipertenziya bo'lsa yoki ACE inhibitorlari, beta-blokatorlar kabi dori ichsangiz, pseudoefedrin ularning ta'sirini kamaytirishi yoki bosimni oshirishi mumkin. Ayniqsa monoamin oksidaza ingibitorlari (MAOI) bilan birga olinganda - juda xavfli gipertenziyaviy inqilob sodir bo'lishi mumkin. Shu sababli, pseudoefedrinni qabul qilishdan oldin o'z dori tarixi haqida albatta farmatsevt yoki shifokor bilan gaplashish zarur. nhs.uk+1

Asosiy nuqtalar: dekonjestantlar qon bosimini oshiradi; gipertenziya va MAOI bilan bir vaqtda tavsiya etilmaydi.

2. NSAIDlar (ibuprofen, naproksen) + ACEI/ARB + diuretik - "triple whammy" va buyraklarga yuk

Og'riq yoki isitma uchun ko'p ishlatiladigan NSAIDlar qonda prostaglandin ishlab chiqarilishini to'xtatadi - bu siydik chiqarish va buyrak qon oqimini pasaytirishi mumkin. Agar bemor ACE inhibitor yoki ARB va shu bilan birga diuretik ichsa, NSAID qo'shilishi o'tkir buyrak shikastlanishi (AKI) xavfini sezilarli darajada oshiradi (shifokorlar buni "triple whammy" deb ataydi). Qishda ayniqsa, sovuq isitmasini yengillashtirish uchun uzoq muddat yoki ko'p miqdorda NSAID qabul qilmaslik muhim. PMC+1

Asosiy nuqtalar: ACEI/ARB + diuretik + NSAID = buyruqcha buyrak muammosi; ehtiyotkorlik zarur.

3. Paratsetamol (acetaminophen) + varfarin - INR va qon ketishi xavfi

Ko'plab sovuq preparatlari paratsetamol (paracetamol)ni o'z ichiga oladi. Agar siz uzoq muddatli antikoagulyant - masalan, varfarin qabul qilsangiz, paratsetamolni muntazam yoki yuqori dozalarda ichish INRning oshishiga va qon ketishi xavfini oshirishiga olib kelishi mumkin. Shuning uchun warfarin qabul qilayotgan bemorlar paratsetamolni ham qanchalik va qanday muddatda qabul qilayotganini shifokor bilan muhokama qilishi lozim. PMC+1

Asosiy nuqtalar: paratsetamol ko'plab kombinatlarda bor - warfarin bilan muvofiqligi nazorat talab qiladi.

4. Dextromethorphani (yo'talga qarshi) + SSRI/MAOI - serotonin sindromi xavfi

Kuchli yo'talni bostirish uchun ishlatiladigan dextromethorphan ba'zi antidepressantlar (SSRIs) bilan birga olinsa, serotonin darajasi xavfli darajada oshishi va "serotonin sindromi" yuzaga kelishi mumkin - bu harorat ko'tarilishi, titroq, hiperrefleksiya va hayot uchun xavfli holatga olib kelishi mumkin. MAOIlar bilan ayniqsa qat'iyan kontraindikatsiyalidir. PubMed+1

Asosiy nuqtalar: yo'tal dorilari ham ruhiy dori bilan o'zaro ta'sir qilishi mumkin; antidepressantlarni qabul qilayotganlar ehtiyot bo'lsin.

5. Sedativ antihistaminlar (1-avlod) + alkogol yoki opioid/benzodiazepinlar - respirator depressiya va ortiqcha sedatsiya

Bir nechta sovuq/kechki preparatlar qatorida diphenhydramine (Benadryl) kabi sedativ antihistaminlar bo'lishi mumkin. Ularni alkogol, opioidlar yoki benzodiazepinlar bilan bir vaqtda qabul qilish markaziy asab tizimini keskin bostiradi - hushdan ketish, nafas qisilishi yoki hatto o'limga olib keladigan respirator depressiya xavfi bor. Yosh va qari bemorlar bu o'zaro ta'sirga juda sezuvchan. niaaa.nih.gov+1

Asosiy nuqtalar: alkogol bilan aralashmasin; yotishdan oldin ko'p dori aralashtirmang.

6. Antibiotiklar (ayniqsa makrolidlar) + statinlar yoki QT-uzaytiruvchi dorilar

Ba'zi antibiotiklar - clarithromycin yoki erythromycin kabi - statinlarning qonga konsentratsiyasini oshirib, mushak shikastlanishi (rabdomioliz) riskini orttiradi; azithromycin esa kamroq ta'sir ko'rsatadi, lekin QT intervalini uzaytirishi va yurak ritmi buzilishiga olib kelishi haqida ogohlantirishlar mavjud. Agar siz statin yoki yurak uchun boshqa QT-uzaytiruvchi dorilar ichayotgan bo'lsangiz, antibiotik tanlashda shifokor bilan maslahatlashish muhim. SPS - Specialist Pharmacy Service+1

Asosiy nuqtalar: makrolid + muayyan statinlar xavfli bo'lishi mumkin; yurak dorilari bilan ehtiyot bo'ling.

Amaliy maslahatlar (qisqacha, lekin hayotiy)

• Dorixonadan sotib olayotganda har doim dori yorlig'ini o'qing va faqat bir vaqtning o'zida bir nechta preparatdagi bir xil faol moddani qabul qilmaslikka harakat qiling (masalan, paratsetamol juda ko'p kombinatsiyalarda mavjud).

• Agar sizda gipertenziya, yurak kasalligi, buyrak muammosi, antikoagulyant yoki antidepressantlar bo'lsa - oldindan shifokor yoki farmatsevt bilan muhokama qiling.

• Keksa odamlarda va surunkali kasalligi borlarda OTC dorilarni mustaqil qabul qilish xavfli bo'lishi mumkin - ularda professional maslahatni afzal ko'ring.

• Agar yangi dori qo'shilgandan keyin bosh aylanish, nafas qisilishi, terlash, titroq yoki melena/yorqin qon paydo bo'lsa - darhol shifokorga murojaat qiling.

Tez-tez so'raladigan savollar (FAQ) va miflar

Savol: "Agar dori dorixonada bepul sotilsa - demak xavfsiz."
Javob: Bu - xato qarash. OTC dorilar ham kuchli ta'sir ko'rsatadi va boshqa dori bilan jiddiy o'zaro ta'sirga ega bo'lishi mumkin.

Mif: "Ikki dorida bir xil faol moddani bo'lib qabul qilish - muammo qilmaydi."
Bu noto'g'ri: masalan, ikkita paratsetamolni o'z ichiga olgan preparatni bir vaqtda ichish jigar toksikligi xavfini oshiradi.

Xulosa - nima qilish kerak va harakat rejasi

Qishda dorilarni aralashtirishdan oldin bir necha soniya ajrating: o'zingiz qabul qilayotgan barcha dori va qo'shimchalarni yozib chiqing va farmatsevt yoki shifokorga ko'rsating. Ayniqsa, agar siz antikoagulyant, antidepressant, yurak yoki buyrak dorilarini qabul qilsangiz, mustaqil OTC formulalarni qo'shish - xavfli bo'lishi mumkin. Ushbu maqolani do'stlaringiz bilan ulashing, salomatlik haqida xabardorlikni oshiring va yangi dori qo'sishdan oldin har doim mutaxassis bilan maslahatlashishni odat qiling.

Manbalar (ta'kidlangan asosiy dalillar)

NHS (pseudoefedrin va interaksiyalar). nhs.uk+1
PubMed / ilmiy maqolalar (dextromethorphan va serotonin sindromi). PubMed
PMC (NSAIDlar va buyraq funktsiyasi - "triple whammy"). PMC
PMC (paratsetamol va varfarin o'zaro ta'siri). PMC
GOV.UK / EU ogohlantirishlar (benzodiazepinlar va opioidlar bilan birga foydalanish xavfi). GOV.UK
NHS / SPS va FDA materiallari (makrolidlar, azithromycin va yurak xavfi). SPS - Specialist Pharmacy Service+1