Kuz-qish mavsumida yo'tal deyarli har birimizga tanish holat. Ammo birinchi haftadan keyin kuchi pasayib, asta-sekin yo'qolishi kerak bo'lgan bu simptom ba'zan osonlikcha ketmaydi. Ikki hafta o'tadi - yo'tal hali ham bor. Uch hafta o'tadi - baribir davom etaveradi. Shu payt ko'pchilikda tashvish kuchayadi: "Nega bu qadar cho'zilib ketdi?", "Oddiy shamollash emasmi?", "Biror jiddiy kasallik bo'lmasin?". Bu savollar o'rinli, chunki uch haftadan uzun davom etadigan yo'tal - tananing oddiy javobidan ko'ra murakkabroq jarayonning belgisi bo'lishi mumkin.

Quyidagi maqolada uzoq davom etayotgan yo'talning mohiyati, uni qanday tushunish va qachon jiddiy choralar ko'rish kerakligi haqida batafsil gaplashamiz. Matn sizga nafaqat muammoni anglashga, balki o'zingizni qanday tutish, nimalarga e'tibor berish va qachon shifokor yuzini ko'rish kerakligini aniqroq tushunishga yordam beradi.

Nega yo'tal uch haftadan ortiq davom etadi?

Uzoq davom etuvchi yo'talning ildizini tushunish uchun organizmdagi jarayonlarni tasavvur qilish muhim. Yo'tal - bu himoya refleksi. U nafas yo'llaridagi yot zarrachalar, bakteriyalar, viruslar yoki shunchaki asabiylashgan shilliq qavatni tozalashga qaratilgan. Lekin shilliq qavat tiklanishga ulgirmasa yoki tirnash xususiyati doimiy bo'lsa, yo'tal ham tinmaydi.

Ko'pincha odamlarda "o'tdi" deb o'ylangan shamollashdan keyin nafas yo'llari hali tiklanishga ulgirmagani tufayli yo'tal yana davom etadi. Ba'zan esa masala bundan jiddiyroq - infeksiya to'liq ketmagan bo'ladi yoki qo'shimcha muammo (masalan, allergiya yoki bronxlarning yuqori sezuvchanligi) qo'shilib oladi.

Uch haftalik yo'tal - tananing:
"Men hali to'liq sog'aymaganman, menga e'tibor ber" degan ishorasidir.

Organizm signal bermoqda: qaysi belgilar e'tiborga loyiq?

Yo'talning o'zi diagnostika uchun yetarli belgilarni bermaydi. Muhimi - uning qanday kechayotgani. Ba'zan yo'tal bir xil bo'lib qoladi, ba'zan esa xarakteri o'zgaradi: quruq yo'tal balg'amli ko'rinishga o'tadi yoki aksincha. Tunda kuchayishi yoki ertalab balg'am bilan uyg'otishi ham organizm haqidagi muhim signallarni beradi.

Odatda uzoq davom etayotgan yo'tal bilan birga quyidagi holatlar organizmda hal qilinmagan jarayon borligidan darak berishi mumkin:

• kuchsizlanish yoki charchoqning ortishi

• nafas qisishi yoki ko'krakda bosim

• balg'am rangining o'zgarishi

• yo'tal tutqiriq shaklida kelishi

• tovushning bo'g'ilishi yoki bo'yin sohasida g'alati hissiyot

Bu belgilar har doim jiddiy kasallikni anglatmaydi, lekin ularni e'tiborsiz qoldirish to'g'ri emas. Bunday holatlar yo'taldan ko'ra kengroq diagnostikani talab qiladi.

Qachon mustaqil choralar yetarli bo'ladi?

Ko'pchilikning birinchi qiladigan ish - yo'talni "bostirish". Ammo uzoq davom etuvchi yo'talni faqat sirop bilan to'xtatish odatda yetarli bo'lmaydi. Shunga qaramay, uy sharoitida ham to'g'ri yondashuv bilan tiklanishni tezlashtirish mumkin.

Organizm hali tiklanish bosqichida bo'lsa, asosiy vazifa - shilliq qavatning yallig'lanishini kamaytirish va nafas yo'llariga tinchlik berish. Buning uchun:

• xona havosining nam bo'lishi juda muhim;

• issiq ichimliklar nafas yo'llarini tinchlantiradi;

• uy sharoitidagi bug'li inhalatsiyalar yengillik beradi;

• ovozni haddan tashqari zo'riqtirmaslik kerak;

• chang, sovuq havo, tutun kabi tirnash xususiyati beruvchilarni chetlab o'tish zarur.

Bular yo'tal infeksiya tugagan bo'lsa-yu, shilliq qavat hali tiklanmagan bo'lsa yordam beradi. Ammo agar bu choralar 3-5 kun ichida yengillik bermasa, demak yo'tal "oddiy jarayon" bosqichidan o'tib bo'lgan bo'lishi mumkin.

Qachon shifokorga murojaat qilish shart?

Uch haftalik yo'talning eng katta xavfi - odamlar uni jiddiy qabul qilmay qo'yadi. Aslida esa bu muddatdan keyin yo'talni sababi bo'lgan jarayon ko'pincha shifokor ko'rigini talab qiladi.

Agar yo'tal quyidagi holatlardan biriga ega bo'lsa, tashrifni kechiktirmaslik kerak:

• harorat qaytib ko'tarilishi

• kuchli nafas qisishi

• balg'amda qon izlari

• yo'tal har kuni kuchayib borishi

• biror dorining ta'siri umuman sezilmasligi

Shifokor odatda o'pka auskultatsiyasidan boshlab, kerak bo'lsa rentgen, qonda yallig'lanish ko'rsatkichlari yoki allergiya tahlillarini buyuradi. Ko'pchilik qo'rquvdan "jiddiy natija chiqib qolishidan cho'chib" tahlil topshirishni ortga suradi, lekin uzoq davom etuvchi yo'talni aniqlashning yagona yo'li - aynan diagnostika.

Uyda nima qilish mumkin: yordam beradigan odatiy, lekin samarali maslahatlar

Shifokorga bormasdan oldin yoki tashxis aniqlanayotgan paytda quyidagi yondashuvlar yo'taldan bezovta bo'layotgan bemorlarga sezilarli yengillik beradi:

- Nam havo: quruq havo yo'taldan azob chekayotgan odamning eng katta dushmani.
- Sokinlik: shoshma-shosharlik, stress, ovozni ko'p ishlatish yo'talni kuchaytiradi.
- Yengil ovqatlanish: og'ir taomlar nafasni qisib, yo'tal tutqinlarini og'irlashtirishi mumkin.
- Yotish holatini o'zgartirish: biroz balandroq yostiqda uxlash kechasi yo'talni sezilarli kamaytiradi.

Tez-tez beriladigan savollar

- Yo'tal uch haftadan ko'p davom etsa, bu albatta jiddiy kasallikmi?
Yo'q. Ko'pincha bu uzoq tiklanish jarayoni yoki to'liq o'tmagan yallig'lanishdan dalolat. Lekin sababni aniqlash uchun shifokorga murojaat qilish kerak.

- Antibiotik ichishga shoshilish kerakmi?
Odatda yo'tal virusli infeksiyadan boshlanadi va antibiotiklar foyda bermaydi. Ularni faqat shifokor tavsiya qilishi mumkin.

- Yo'tal siroplari yordam beradimi?
Ba'zan ha, lekin ular muammoning sababini bartaraf etmaydi. Yo'talni yo'qotish uchun avvalo uning kelib chiqish mohiyatini tushunish zarur.

Mavzu bo'yicha keng tarqalgan xatolar va noto'g'ri tasavvurlar

Ko'pchilik uzoq davom etayotgan yo'talga nisbatan noto'g'ri yondashadi. Masalan:

"Agar yo'tal ketmasa, ko'p miqdorda issiq choy ichish kifoya."
Haqiqatda issiq ichimliklar faqat yengillik beradi, lekin sababni yo'qotmaydi.

"Yo'talni bosish kerak, aks holda o'pka zarar ko'radi."
Yo'tal - himoya refleksi. Uni "bosish" ko'pincha chuqur muammolarni yashirib qo'yadi.

"Bu shamollash, o'zi o'tib ketadi."
Uch haftadan oshgan yo'tal o'z-o'zidan o'tishi kamyob. Tahlil va ko'rik talab qilinadi.

Xulosa va chaqiriq

Uch haftadan ortiq davom etayotgan yo'tal - e'tibor talab qiladigan signal. Bu holatni ko'pchilik "qolganiga chidab turaman" deb e'tiborsiz qoldiradi. Aslida esa vaqtida tashxis qo'yish ham tiklanishni tezlashtiradi, ham jiddiy asoratlarning oldini oladi.

Agar siz yoki yaqinlaringiz shunday yo'tal bilan qiynalayotgan bo'lsa, muammoni cho'zmasdan mutaxassisga murojaat qiling, uy sharoitida esa nafas yo'llarini tinchlantiruvchi to'g'ri yondashuvni qo'llang.

Agar maqola sizga foyda bergan bo'lsa - do'stlaringiz bilan bo'lishing, yoki yana shunday sog'liq bo'yicha maqolalar chiqishi uchun obuna bo'ling. Sog'lom bo'ling!